دوست ڪڏهن به پنهنجو حصو نٿو ڏئي: دوستي وڃائڻ کانسواءِ ڪيئن سنڀالجي

بل اچي ٿو ۽ هڪ واقف ٿوري خاموشي ٿئي ٿي۔ هڪ دوست کيسا ٽٽوليندو آهي، کلندو آهي، ۽ چوي ٿو ته ايندڙ ڀيري مان ڏيندس۔ ايندڙ ڀيرو ڪڏهن به پوريءَ طرح نه ٿو اچي۔ رقم وڏي ناهي، ڪڏهن به وڏي نه هوندي آهي، پر توهان محسوس ڪرڻ لڳا آهيو ته ڪارڊ ڪير پهرين ڪڍي ٿو، ۽ اها پنهنجي ننڍي قيمت آهي۔

هي هڪ اڻ ادا ٿيل رقم بابت ناهي۔ جڏهن دوست ڪڏهن به پنهنجو حصو نٿو ڏئي، ان کي قرض نه، عادت سمجھو: خرچ ٿيندي ئي ورهايو، گڏيل خرچ هڪ اهڙي رڪارڊ ۾ رکو جيڪو هر ڪو ڏسي سگھي، سفرن کان اڳ قاعدا طئي ڪريو، ۽ اڳواٽ پئسا ڏيڻ بند ڪريو۔ جيڪڏهن اهو جاري رهي ته هڪ ڀيرو ڳالهايو، ماڻهوءَ بابت نه، بندوبست بابت، ۽ پوءِ طئي ڪريو ته توهان ڇا ڏيڻ تي خوش آهيو.

جڏهن دوست ڪڏهن به پنهنجو حصو نٿو ڏئي، اهو عادت آهي، قرض نه

قرض هڪ رقم آهي جنهن تي نالو لکيل آهي: ڪنسرٽ جون ٽڪيٽون، ڊپازٽ۔ ان جو حل آهي، ۽ جڏهن دوست پئسا واپس نه ڪري ته ڇا ڪجي ان کي قدم به قدم ڏيکاري ٿو۔

عادت مختلف آهي۔ ڪو به هڪ لمحو اٿارڻ جوڳو ناهي۔ دوست ڪنهن ٻئي کي دور، ٽئڪسي، سينيما ٽڪيٽون ڏيڻ ڏئي ٿو، ۽ پاڻ ڪڏهن به پوريءَ طرح پيش نٿو ڪري۔ هر مثال ايترو ننڍو آهي جو ذڪر نه ٿو ٿئي، تنهنڪري ڪو به نٿو ڪري، ۽ خرچ ان تي پوي ٿو جيڪو سڀ کان جلدي ادا ڪري ٿو۔ ڪجھه وقت بعد ائين لڳي ٿو ته هي دوست ڪنهن به شيءِ جي ادائگي نٿو ڪري، ڀلي ڪا به هڪ شام ائين نه چوي۔ هڪ ٽئڪسي جي ڀاڙي بابت پڇڻ ڪجھه به ٺيڪ نٿو ڪري، ڇو ته مسئلو ٽئڪسي ناهي۔ مسئلو عادت آهي۔

جيڪو دوست هميشه والٽ وساري ٿو: چار ممڪن سبب

ان ماڻهوءَ کي مفت خور دوست جي خاني ۾ وجھڻ لالچ ڏياريندڙ آهي۔ اهو ليبل اڪثر ناانصافي آهي، ۽ ڪڏهن به مدد نٿو ڪري، ڇو ته هڪ حل ٿيڻ جوڳو بندوبست کي ڪردار جي فيصلي ۾ بدلائي ٿو۔ چار عام سبب آهن، ۽ انهن مان رڳو هڪ ڪنهن جو فائدو کڻڻ بابت آهي:

• سندس بجيٽ گروپ جي منصوبن کان تنگ آهي۔ هو اچي ٿو ڇو ته اچڻ چاهي ٿو، ۽ خاموشيءَ سان اميد رکي ٿو ته ڪو نه ڏسندو ته هو برابري نٿو ڪري سگھي۔
• هو بي ترتيب آهي۔ هو واقعي موٽائڻ جو ارادو رکي ٿو ۽ واقعي هر ڀيري وساري ٿو۔
• هو پئسن جي ڳالهه کان پاسو ڪري ٿو۔ ”مون تي ڇا ٿو بيهي؟“ چوڻ کيس بي آرام ڪري ٿو، سو هو انتظار ڪري ٿو ته ڪو کيس ٻڌائي، ۽ ڪو نٿو ٻڌائي۔
• هو ان جو عادي آهي ته ڪو ٻيو ڏئي ڇڏي۔ ڪڏهن ڪڏهن اهو ئي آهي، ۽ کيس خبر به نه هجي۔

ٻاهران توهان کي عام طور خبر نٿي پوي ته ڪهڙو آهي۔ توهان کي ضرورت به ناهي۔ هيٺيان قدم چئني لاءِ ڪم ڪن ٿا، ۽ ڪنهن تي الزام لڳائڻ جي ضرورت ناهي۔

ننڍيون رقمون ڪيئن گڏ ٿين ٿيون

سنا، علي، زينب ۽ فهد گھڻو ڪري هر هفتي جي پڇاڙيءَ ۾ گڏجي ٻاهر وڃن ٿا۔ هر ٻاهر وڃڻ چئن ۾ برابر ورهايو وڃي ٿو۔ هڪ مهيني ۾:

مهينو 78,000 روپيا ٿيو، يعني هر هڪ جا 19,500۔ سنا 33,600 ادا ڪيا، علي 28,800، زينب 15,600 ۽ فهد ڪجھه به نه۔ پنهنجي 19,500 جي حصن سان ڀيٽيو ته سنا کي 14,100 ملڻا آهن، علي کي 9,300، زينب کي 3,900 ڏيڻا آهن ۽ فهد کي 19,500؛ چارئي بيلنس جمع ڪري صفر ٿين ٿا۔

زينب جا 3,900 رڳو وقت جو معاملو آهن: هن سينيما جا ڏنا، ۽ ٻين کي ٻيا وڌيڪ ڏيڻا پيا۔ فهد جي حالت مختلف آهي، ڇو ته هن جي ادا ڪيل شين جو ڪالم خالي آهي۔ هن جو سڀ کان وڏو هڪ حصو 5,400 هو، اهڙي رقم جنهن جي پٺيان ڪو نه پوندو۔ مهيني ۾ اهو 19,500 آهي؛ ساڳين مهينن جي هڪ سال ۾ 234,000۔

حساب پورو ڪجي ته ٽي ٽرانسفر لڳن ٿا: فهد سنا کي 14,100 ڏئي ٿو، فهد علي کي 5,400 ڏئي ٿو، ۽ زينب علي کي 3,900 ڏئي ٿي۔ ان ۾ ڪو ڊراما ناهي۔ اهو تڏهن ئي بي آرامي بڻجي ٿو جڏهن ان کي 234,000 ٿيڻ تائين ڇڏيو وڃي۔

پنج قدم جيڪي ترتيب کي خاموشيءَ سان بدلائين ٿا

ان وقت ورهايو۔ ويٽر کان الڳ بل گھرو، يا هر ڪو ڪائونٽر تي پنهنجو حصو ڏئي۔ جڏهن هر ڪو ان وقت ادا ڪري ٿو، ته ڪنهن وٽ وسارڻ لاءِ والٽ ئي ناهي۔ دوستن وچ ۾ ڊچ وانگر ورهائڻ بلڪل عام ڊفالٽ آهي۔

هڪ گڏيل رڪارڊ رکو جيڪو هر ڪو ڏسي سگھي۔ جيڪو ادا ڪري ٿو اهو لکي ٿو، ۽ بيلنس اتي رهي ٿو جتي سڄو گروپ ان کي کولي سگھي۔ ڪنهن کي ياد رکڻو يا اٿارڻو ناهي، ڇو ته انگ رڳو اتي آهي۔ ڪنهن کي توهان جا پئسا ڏيڻا آهن، اهو ڪيئن سنڀالجي اهو ٺاهي ٿو۔

سفر کان اڳ قاعدا طئي ڪريو۔ هفتي جي پڇاڙيءَ جي سفر کان اڳ طئي ڪريو ته خرچ ڪيئن ورهائبا ۽ حساب ڪڏهن پورو ڪبو۔ اڳواٽ مڃيل قاعدو هر ڪنهن بابت آهي؛ پوءِ اٿاريل هڪ ماڻهوءَ بابت۔

جيڪڏهن بجيٽ مسئلو ٿي سگھي ٿي ته سستا منصوبا تجويز ڪريو۔ مهانگي ريسٽورنٽ کي پڪنڪ، گھر جي ڊنر يا مفت واقعي سان بدلايو۔ بغير خرچ جي شامل ٿيڻ آسان بڻايو، ته جيئن ”مان برداشت نٿو ڪري سگھان“ ڳالهه بلند آواز ۾ چوڻي نه پوي۔

اڳواٽ ڏيڻ بند ڪريو۔ اعلان ڪرڻ جي ضرورت ناهي۔ بس اهو ماڻهو نه رهو جيڪو چئن لاءِ ڪارڊ رکي ۽ پوءِ گڏ ڪري۔ جيڪڏهن توهان ڪڏهن اڳواٽ پئسا نٿا ڏيو، ته وسارڻ لاءِ ڪجھه ناهي۔

ڳالهه، جيڪڏهن اڃا ضرورت هجي

جيڪڏهن ترتيب جاري رهي، هڪ ڀيرو، نجي طور، بندوبست بابت ڳالهايو، ماڻهوءَ بابت نه۔ ڪجھه لفظ جيڪي ان کي غير جانبدار رکن ٿا:

• ”ڇا اسان ٻاهر وڃڻ وقت ڪائونٽر تي ورهائڻ شروع ڪري سگھون ٿا؟ مون وٽ حساب نٿو رهي ته ڪنهن ڇا ڍڪيو، ۽ مان اهو ٽالي مٿي ۾ رکڻ نٿو چاهيان.“
• ”مان پئسن سان وڌيڪ محتاط ٿيڻ جي ڪوشش ڪري رهيو آهيان، سو مان گروپ جا خرچ ڍڪي پوءِ حل ڪرڻ بند ڪرڻ وارو آهيان۔ ڇا هر ڪو پنهنجو ڏئي؟“
• ”سفر کان اڳ، ڇا سڀ ڪجھه هڪ گڏيل فهرست ۾ وجھون ۽ آخر ۾ حساب پورو ڪريون؟ ياد رکڻ کان اهو آسان آهي.“
• ”بس پڪ ڪريان ته اسان جا منصوبا تازو تمام مهانگا ته نه رهيا۔ سستا ڪرڻ تي خوش آهيان، رڳو ٻڌايو.“

ڏسو انهن مان ڪنهن ۾ ”تون ڪڏهن ادا نٿو ڪرين“ ناهي۔ اهي گروپ جو هلڻ بدلائين ٿا ۽ دوست کي ان ۾ ويهڻ جو آسان رستو ڏين ٿا۔ سڌو گھرڻ جي لفظن لاءِ، دوستن کان پئسا بنا بي آرامي جي ڪيئن گھرجن ۾ وڌيڪ آهي۔

ڪڏهن قبول ڪري وٺجي

ڪڏهن ڪڏهن صحيح جواب اهو آهي ته ان کي ائين ئي رهڻ ڏجي۔ جيڪڏهن دوست ڏکئي وقت مان گذري رهيو آهي، رقمون ان جي مقابلي ۾ ننڍيون آهن جيڪو دوستي توهان کي ڏئي ٿي، يا توهان صرف وڌيڪ ڪمائيو ٿا ۽ پرواهه نٿا ڪريو، ته کيس ڍڪڻ بيوقوفي نه، سخاوت آهي۔

فرق اهو آهي ته ڇا توهان ان کي چونڊيو ٿا۔ طئي ڪريو ته توهان ڇا ڏيڻ تي خوش آهيو، شايد ڪڏهن ڪڏهن هڪ دور يا سالگرهه جي ماني (سالگرهه جي ماني تي ڪير ادا ڪري ڏسو)، ۽ ان کان اڳتي اڳواٽ ڪجھه به ڏيڻ بند ڪريو۔ ناراضگي ان مان اچي ٿي جڏهن ڊفالٽ طور ڍڪيو وڃي، ان مان نه جڏهن ارادي سان ڍڪيو وڃي۔

Donget هتي ڪٿي اچي ٿي

Donget گروپ لاءِ گڏيل رڪارڊ رکي ٿي۔ جيڪو ادا ڪري ٿو اهو ٻاهر وڃڻ خرچ شامل ڪريو هيٺ شامل ڪري ٿو ۽ ادا ڪندڙ مقرر ڪري ٿو، ۽ گروپ ۾ هر ڪو ساڳيا خرچ ۽ بيلنس ڏسي ٿو، تنهنڪري انگ ڪڏهن به هڪ ماڻهوءَ جي ڳالهه ۽ ٻئي جي ياداشت جو معاملو نٿو رهي۔ جنهن دوست اڃا ايپ انسٽال نه ڪئي آهي، اهو به نالي سان شامل ٿي سگھي ٿو۔ مهيني جي آخر ۾ حساب پورو ڪريو گھٽ ۾ گھٽ ٽرانسفر تجويز ڪري ٿو، ۽ ادا ڪيو هر هڪ کي درج ڪري ٿو۔ ياد ڏياريندڙ توهان کي اها ادائگي WhatsApp يا ڪنهن به ايپ ذريعي شيئر ڪرڻ ڏئي ٿو جيڪا توهان چونڊيو؛ اهو پاڻ ڪجھه به نٿو موڪلي۔ ايپ پئسا نٿي هلائي ۽ ڪنهن جي پٺيان نٿي پوي؛ اها انگ کي ڏسڻ جوڳو رکي ٿي۔

عام سوال

جڏهن دوست ڪڏهن به پنهنجو حصو نٿو ڏئي ته ڇا ڪجي؟

ان کي عادت سمجھو۔ خرچ ان وقت ورهايو، گڏيل خرچ هڪ اهڙي رڪارڊ ۾ رکو جيڪو گروپ ڏسي سگھي، سفرن کان اڳ قاعدا طئي ڪريو ۽ اڳواٽ پئسا ڏيڻ بند ڪريو۔ جيڪڏهن جاري رهي ته هڪ ڀيرو بندوبست بابت ڳالهايو، ماڻهوءَ بابت نه۔

دوست هميشه پنهنجو والٽ ڇو وساري ٿو؟

عام طور تنگ بجيٽ، بي ترتيبي، پئسن جي ڳالهه ۾ بي آرامي، يا ان جي عادت ته ٻيا ڏيندا۔ ساڳيا روڪٿام وارا قدم چئني لاءِ ڪم ڪن ٿا۔

ننڍائي ظاهر ڪرڻ کانسواءِ اها ڳالهه ڪيئن ڪجي؟

ان بابت ڳالهايو ته گروپ ڪيئن ورهائي ٿو، ماڻهوءَ بابت نه۔ هڪ مخصوص تبديلي پيش ڪريو، جيئن ڪائونٽر تي ادا ڪرڻ يا هڪ گڏيل فهرست، ۽ تاريخ ڇڏي ڏيو۔

ڇا دوستن سان ننڍيون رقمون رکڻ ننڍائي آهي؟

نه۔ ٽئڪسي جو 1,800 روپين وارو حصو ۽ 3,600 وارو هڪ دور مهيني ۾ 19,500 ۽ سال ۾ 234,000 ٿي وڃي ٿو۔ گڏيل رڪارڊ انگ کي غير جانبدار بڻائي ٿو۔

جيڪڏهن دوست ڪا خاص رقم موٽائي نٿو ته؟

اهو هڪ قرض آهي۔ رقم صاف ڪريو، هڪ ڀيرو تاريخ سان لکت ۾ گھرو، ادا ڪرڻ جو آسان رستو ڏيو، پوءِ فيصلو ڪريو۔

ڪڏهن بس قبول ڪري وٺجي؟

جڏهن رقمون دوستي جي مقابلي ۾ ننڍيون هجن ۽ توهان ان کي چونڊي رهيا هجو۔ طئي ڪريو ته ڇا ڍڪيندا، ۽ باقي اڳواٽ ڏيڻ بند ڪريو۔

آخري ڳالهه

جيڪو دوست ڪڏهن به نٿو ڏئي، اهو گھٽ ئي ولن هوندو آهي؛ وڌيڪ گروپ جون عادتون نه ڏيڻ آسان بڻائين ٿيون۔ پهرين عادتون بدلايو: ان وقت ورهايو، هڪ ڏسڻ جوڳو رڪارڊ رکو، قاعدا اڳ طئي ڪريو ۽ اڳواٽ ڏيڻ بند ڪريو۔ ضرورت پوي ته هڪ ڀيرو ڳالهايو، نرمي سان ۽ بندوبست بابت، ۽ پوءِ ارادي سان طئي ڪريو ته توهان ڇا ڍڪيندا۔

Donget مفت ڊائون لوڊ ڪريو ۽ پنهنجي گروپ جا گڏيل خرچ هڪ اهڙي فهرست ۾ رکو جيڪا هر ڪو ڏسي سگھي، ته جيئن ڪنهن کي حساب رکڻو نه پوي۔