Hemmeler bir meňzeş iýmedik wagty restoran hasabyny nädip adalatly bölmeli

Hasap gelýär we stol ümsüm bolýar. Bir adam esasy nahar we arassa suw aldy; beýlekisi iki bulgur şerap, işdäaçar we süýji. Kimdir «diňe dörde bölelimi?» diýýär, we suw içen adam kellesinde hasaplaýar we bu gürrüňe degmeýär diýip çözýär.

Bir gezek — degmeýär. Bir ýyllyk agşamlyklarda ol ýygnanýar, we bu käbir adamlaryň topar naharlaryna «hawa» diýmegini bes etmeginiň sebäplerinden biri. Düzediş has berk hasap ýöretmek däl — sargytlaryň näçe tapawutlydygyna gabat gelýän usuly saýlamak, we bölüşi hemmeleriň görýän ýerinde etmek.

Gysgaça: sargytlar takmynan meňzeş bolanda deň böläň, bolmadyk wagty zat boýunça, we haýsysyny saýlasaňyz-da, hyzmat tölegini adam sanynyň däl-de naharyň yzyndan ýörediň.

1-nji warýant — Deň bölüş: sargytlar meňzeş bolanda

Jemi adamlaryň sanyna bölmek tölemegiň iň çalt ýoly we hemmeler takmynan bir bahadan esasy nahar hem içgi alan wagty dogry deslapky saýlaw. Adalatsyzlyk iki tarapa hem bir-iki manat we ol agşamlyklaryň arasynda deňleşýär. Ol sargytlar aýrylan pursady adalatly bolmagyny bes edýär — biri içdi we beýlekisi içmedi, süýjini diňe iki adam aldy — sebäbi onda stoldaky ümsüm adam başga biriniň şerabyny töleýär.

2-nji warýant — Zat boýunça: bolmadyk wagty

Her kes hut sargyt edenini, goşmaça stoluň paýlaşan zatlaryndaky paýyny töleýär. Bu iň takyk usul, we adamlaryň ondan gaçýan sebäbi — hasabyň elden-ele geçmegi we hemmeleriň oňa gözüni gysyp seretmegi — çeki surata düşürip her setiri bir adama beren wagtyňyz ýitýär. Bu içýänler bilen içmeýänleriň stoly üçin, etler 96 manat wagty 64 manatlyk nahary sargyt eden ösümlik iýiji üçin, we adamlaryň juda dürli sanly tagam sargyt eden islendik hasaby üçin dogry karar.

3-nji warýant — Garyşyk: umumy setirler deň, öz setirleri adam boýunça

Hakyky agşamlyklaryň köpüsi garyşyk: stol üçin çörek, käbirleriniň paýlaşan çüýşesi, we äşgär bir adamyňky bolan esasy naharlar hem-de süýjüler. Garyşyk usul olara şoňa görä garaýar — umumy setirler olary paýlaşanlaryň arasynda deň bölünýär, şahsy setirler sargyt eden adamda galýar. Ynamly bolmasaňyz, muny deslapky saýlaw ediň: ol möhüm ýerde zat boýunça we möhüm däl ýerde deň. Bu usullaryň umumy görnüşi üçin — deň, anyk mukdar, göterim, paý, zat boýunça — çykdajyny bölmegiň 5 ýoly her biriniň haçan laýyk gelýändigini çykarýar.

Hyzmat tölegi we salgyt sargydyňyza görä masştablanýar

Bu üns bilen zat boýunça bölýänleriň hem nädogry bölýän bölegi. Hyzmat tölegi hasabyň göterimi; oňa çap edilen islendik salgyda meňzeş setir hem. Nahary zat boýunça böläň we soň hyzmaty deň — we iň az sargyt eden adam iň köp sargyt edeni henizem subsidirleýär, diňe kiçiräk mukdarda.

Şonuň üçin masştablaň, bölmäň: her adamyň nahar we içgi jemini hasaplaň, soň her jemi şol bir görkezijä köpeldiň — 10 % töleg üçin 1,10, 12,5 % üçin 1,125. Şonda her adamyň soňky sany onuň sargydyna deňeçer töleg paýyny göterýär, we sanlar teňňä çenli çap edilen jeme gabat gelýär. Hyzmat tölegi girizilenmi, goşulýarmy ýa-da size galýarmy — bu ýurda we restorana bagly; arifmetika däl.

Çözülen mysal: dört adam, bir hasap

Maýa, Toýly, Peri we Merdan agşamlyk edinýär. Restoran 10 % hyzmat tölegini goşýar.

• Maýa: işdäaçar 32 manat, esasy nahar 72 manat, iki bulgur şerap 56 manat — 160 manat
• Toýly: esasy nahar 88 manat, piwo 24 manat — 112 manat
• Peri: esasy nahar 64 manat, arassa suw — 64 manat
• Merdan: esasy nahar 96 manat, iki bulgur şerap 56 manat, süýji 32 manat — 184 manat
• Umumy: stol üçin çörek 24 manat, dörde bölünýär — her kese 6 manat

Nahar we içgi 544 manat bolýar. 10 % hyzmat tölegi 54,40 manat, diýmek hasapdaky jem 598,40 manat.

Deň bölünse, bu her kese 149,60 manat. Nahary we çöregi 70 manat bolan Peri 149,60 manat töleýär — sargyt edeninden takmynan 80 manat köp. Zat boýunça masştablananda, her jem 1,10-a köpeldilýär:

Barlag: 182,60 + 129,80 + 77,00 + 209,00 = 598,40 — çap edilen jem. Peri 149,60 manadyň ýerine 77,00 manat töleýär; Merdan 209,00 manat. Çörek — hakykatdan umumy bolan ýeke-täk setir — dörde gitdi; şerap, tapawudyň iň uly çeşmesi, ony içen Maýa bilen Merdana gitdi. Bu garyşyk usul, hyzmat tölegi naharyň yzyndan ýöreýär.

Muny stolda iki minutda nädip etmeli

Kassada dört kart däl. Bir adam tutuş hasaby bir kart bilen töleýär — dört karta bölmeýän restoranlar diýen ýaly hemişe birini alýar. Çeki ýitmänkä surata düşüriň, sebäbi setirler tutuş işiň özi. Her setiri bir adama, umumy setirleri olary paýlaşanlara beriň, we hemmeleri şol bir hyzmat görkezijisine masştablaň. Soň hasaplaşygy soňa goýuň, häzir däl: hiç kimiň stolda 77,00 manat geçirmegi gerek däl, we galyndy indiki umumy çykdajy bilen ýa-da aýyň soňundaky bir töleg bilen ýapylýar — oňaýsyzlyksyz hasaplaşyk şulardan birnäçesini birbada ýapmagy çykarýar. Bir gezek çözüň: paýlar iň ýakyn on teňňä tegelenýärmi ýa-da artykmaç teňňeleri tölegçi çekýärmi.

Jemgyýetçilik düzgünleri: sargyt etmezden öň aýdyň

Diýen ýaly her hasap jedeli wagt meselesi, matematika meselesi däl. Başynda aýdylan «her kes sargyt edenini tölesin, çöregi bölelimi?» — hemmeleriň baş atýan bitarap teklibi; şol bir sözlem hasap gelende kimdiriň süýjüsine şikaýat ýaly eşidilýär. Eger topar deň bölüşe razy bolan bolsa we bir adam gymmat eti sargyt eden bolsa, ylalaşyk şoldy — usuly indiki gezek üýtgediň, şu agşam däl.

Doglan gün ýagdaýynyň iki dessury bar — myhmanlar doglan güni bolan adamy ýapýar, ýa-da ol hemmelere hödür edýär — we ikisi hem gowy, öňünden aýdylsa. Doglan gün agşamlygynda kim töleýär muny, şol sanda zat boýunça görnüşini çykarýar.

Eger siz tölän bolsaňyz, mukdar we sebäp bilen bir habar — «anna agşamlyk, seniň paýyň 129,80 manat çykdy» — ýeterlik. Eger hut şu bölekden gorksaňyz, dostdan bergisini nädip soramaly sözleri berýär.

Donget nirede ýerleşýär

Zat boýunça bölüş adamlaryň sypdyrýan bölegi, sebäbi öň ol salfetkada arifmetika diýmekdi. Donget-de kim tölän bolsa, topary açýar, Çykdajy goş-y basýar we Çeki AI bilen skanirle-ni saýlaýar: surat setirleri eýýäm goşulan çykdajy taslamasyna öwrülýär. Zatlar we bahalar-da her setir ony sargyt eden adama berilýär — Periniň nahary Perä, iki bulgur Maýa, çörek dördüsine — we bir setiri käbirleri paýlaşyp, beýlekiler paýlaşmasa bolýar, bu hut garyşyk usul. Eger masştablanan sanlary eýýäm hasaplan bolsaňyz, şol bir çykdajyny Mukdar boýunça, her adama bir san bilen bölüp bilersiňiz. AI çek skanirlemesi wagtyňyzy nädip tygşytlaýar skanyň näme gaýtarýandygyny görkezýär.

Töleg eden kartyny goýan adam, Galyndylar her adamyň oňa näçe bergilidigini görkezýär, we bölüş hiç kim ýerinden turmanka gutarýar. Hiç kimiň şol gije tölemegi gerek däl: galyndylar indiki umumy hasaba garşy sap bolýar, we Hasaplaş galanyny ýapmak üçin iň az geçirimi hödürleýär.

Köp berilýän soraglar

Hasaby deň bölmelimi ýa-da her kesiň sargydy boýunça?

Hemmeler takmynan bir meňzeş sargyt eden bolsa deň; sargytlar äşgär tapawutly bolsa zat boýunça, sebäbi onda deň bölüş hakyky puly suw içen adamdan şerap we süýji alan adama geçirýär.

Hyzmat tölegini ýa-da çaý pulyny nädip adalatly bölmeli?

Ony deň bölmegiň ýerine masştablaň: her adamyň jemini şol bir görkezijä köpeldiň (10 % üçin 1,10), we töleg her kesiň sargydyna deňeçer düşýär.

Kimdir içmedik wagty hasaby bölmegiň iň adalatly ýoly haýsy?

Içgileri umumy gazandan çykaryň: her kes öz içgisini töleýär, we nahar sargytlaryň meňzeşligine görä deň ýa-da zat boýunça bölünýär.

Hasaby zat boýunça bölmegi soramak edepsizlikmi?

Nahar gelmänkä aýdylsa ýok. Naharyň başynda bu bitarap teklip; hasap gelende şikaýat ýaly eşidilýär.

Eger restoran hasaby birnäçe karta bölmese näme?

Goý, bir adam tutuş hasaby tölesin we soň ony öz araňyzda, hemmeleriň görýän ýerinde böläň.

Umumy işdäaçarlar we stol üçin bir çüýşe şerap näme bolýar?

Umumy setirler olary paýlaşanlaryň arasynda deň, şahsy setirler adam boýunça: dörde çörek her kese 6 manat; üç adamyň paýlaşan çüýşesi her kese üçden bir we suw içen adama hiç zat.

Doglan gün agşamlygynda kim töleýär?

Dessurlar tapawutlanýar, şonuň üçin guramaçy öňünden aýdýar: myhmanlar doglan güni bolan adamy ýapýarmy ýa-da ol hemmelere hödür edýär. Eger myhmanlar ýapýan bolsa, onuň zatlaryny hasapdan aýryň we şol mukdary galanlaryň arasynda ýaýradyň.

Esasy netije

Sargytlar meňzeş bolanda deň, bolmadyk wagty zat boýunça, stol käbir zatlary paýlaşyp käbirini paýlaşmadyk wagty garyşyk. Hyzmat tölegini adam sanyna bölmegiň ýerine masştablaň, usuly hiç kim sargyt etmänkä aýdyň, we goý bir adam tölesin, şonda bölüş hemmeleriň görýän ýerinde bolup biler.

Donget-i mugt ýükläp alyň we indiki agşamlygy çekiň suratyndan zat boýunça böläň: bir adam töleýär we hemmeler paýyny şol gije görýär.