Fò lọ sí àkóónú
Donget
Gba
Gbogbo àpilẹ̀kọ

Bí a ṣe ń pín owó lórí ìrìnàjò iṣẹ́ tàbí ìpàdé ẹgbẹ́ iṣẹ́

Ìrìnàjò iṣẹ́ ní ìwé ìṣírò méjì: ti ilé-iṣẹ́ àti tirẹ. Èyí ni bí a ṣe ń pa oúnjẹ ẹgbẹ́, takisí àti ẹ̀bùn ìdágbére mọ́ ní ọ̀tọ̀, tí a sì ń san ìpàdé ẹni márùn-ún ní ìfiránṣẹ́ mẹ́rin.

The Donget team 8 ìṣẹ́jú láti kà

Àwọn ìrìnàjò iṣẹ́ ń mú owó tí ó dàrú jùlọ nínú gbogbo ìrìnàjò jáde, nítorí pé ètò méjì tí ó yàtọ̀ pátápátá ń ṣiṣẹ́ ní àkókò kan náà. Hotẹ́ẹ̀lì wà lórí ìtọ́jú ilé-iṣẹ́. Àwọn tikẹ́ẹ̀tì kọjá lọ́wọ́ ẹnìkan nínú ìṣàkóso. Lẹ́yìn náà, ní alẹ́ àkọ́kọ́, ènìyàn márùn-ún lọ jẹ oúnjẹ káàdì ara ẹni ẹnìkan sì jáde.

Káàdì yẹn ni ìṣẹ́jú tí ìdàrúdàpọ̀ ti bẹ̀rẹ̀. Láti ibí lọ ìwé ìṣírò méjì ni ó wà — ọ̀kan tí ó jẹ́ ti agbanisíṣẹ́ rẹ àti ọ̀kan tí ó jẹ́ ti ẹ̀yin márùn-ún — ó sì fẹ́rẹ̀ẹ́ jẹ́ pé gbogbo ìṣòro owó ìrìnàjò iṣẹ́ ni ìlà kan tí ó parí sí èyí tí kò yẹ. Òfin náà jẹ́ ààlà, kì í ṣe àgbékalẹ̀: bí ilé-iṣẹ́ bá ń san fún un, kò ní wọ pínpín ara ẹni láé.

Kí a ṣe kedere nípa ààyè: ohun tí agbanisíṣẹ́ rẹ yóò san padà àti èyí tí kò ní san, àti bí o ṣe ń béèrè rẹ̀, wà láàrin ìwọ àti agbanisíṣẹ́ rẹ. Èyí jẹ́ nípa ìwé ìṣírò kejì — àwọn owó àjùmọ̀lò tí ẹ̀yin márùn-ún ń gbé fúnra yín.

Fa ìlà náà kí alẹ́ àkọ́kọ́ tó dé

Pínpín rọrùn. Ṣíṣe étò òkìtì lẹ́yìn náà kò rọrùn. Ìṣẹ́jú márùn-ún ní ọ̀nà láti pápá ọkọ̀ òfuurufú ń gba gbogbo rẹ̀ là:

Ohun tí ilé-iṣẹ́ ń gbé. Hotẹ́ẹ̀lì, tikẹ́ẹ̀tì, ohunkóhun tí ìlànà bá sọ nípa oúnjẹ. Ìwọ̀nyí ń kọjá nínú ọ̀nà tí agbanisíṣẹ́ rẹ ń lò a kò sì mẹ́nu kàn wọ́n mọ́ nínú ẹgbẹ́.

Ohun tí ẹgbẹ́ ń gbé. Oúnjẹ tí kò sí ẹni tí ń béèrè rẹ̀, takisí láàrin àwọn ibi, ohun mímu lẹ́yìn náà, ẹ̀bùn fún ọmọ iṣẹ́ kan, àwọn ìpanu tí ẹnìkan rà fún yàrá. Ẹgbẹ́ kan, ìwọ̀ntúnwọ̀nsì kan.

Ohun tí ó jẹ́ ti ara ẹni. Ohun ìránnilétí, alẹ́ àfikún ní òpin, oúnjẹ tí a gbé wá sí yàrá. Kì í ṣe ìṣòro ẹlòmíràn.

Ìlà tí ó wà láàrin àwọn méjì àkọ́kọ́ ni èyí tí ń rìn, ó sì ń rìn nípa orílẹ̀-èdè, nípa ẹgbẹ́ àti nípa oṣù, nítorí náà fara mọ́ ọ sókè dípò kí o ronú pé gbogbo ènìyàn ka ìlànà kan náà.

Òfin méjì tí ń dènà ọ̀pọ̀ rẹ̀

Olùsan kan fún ìlà kan, tí a dárúkọ ní àkókò náà. Kì í ṣe “a ó ṣírò rẹ̀” — ẹni tí ó tẹ káàdì ni ó sọ ọ́, ó sì ń wọ àkọsílẹ̀ nígbà tí rásítì ṣì wà ní ọwọ́ rẹ̀. Ìrìnàjò iṣẹ́ ni ààyè gan-an tí a ti ń gbàgbé takisí ₦60,000: gbogbo ènìyàn ti rẹ̀, owó náà kì í ṣe tiwọn lọ́nàkọnà, ọjọ́ mẹ́ta sì ṣì kù.

Sọ àwọn ohun tí ń mú ìtìjú kí bílì tó dé, kì í ṣe lẹ́yìn rẹ̀. Bóyá a ó pín àwọn ohun mímu dọ́gba tàbí nípa àwọn tí ó mu wọn. Bóyá ẹni àgbà yóò gbé tábìlì náà ní ìgbà yìí. Bóyá àlejò tí ó wà ní òpin tábìlì wà lórí káàdì ilé-iṣẹ́ tàbí lórí gbogbo yín. Ọ̀kọ̀ọ̀kan wọ̀nyí dára nígbà tí a bá sọ ọ́ ṣáájú ó sì jẹ́ oró nígbà tí a bá ṣàwárí rẹ̀ ní ibi ìsanwó. Pínpín owó ilé oúnjẹ ní ọ̀nà tí ó tọ́ ń sọ ọ̀nà rẹ̀; lórí ìrìnàjò iṣẹ́ àkókò ṣe pàtàkì ju ọ̀nà lọ.

Àpẹẹrẹ tí a ṣírò

Ọmọ iṣẹ́ márùn-ún, ìpàdé ọjọ́ méjì. Hotẹ́ẹ̀lì àti tikẹ́ẹ̀tì wà lórí ilé-iṣẹ́. Gbogbo ohun tí ó wà nísàlẹ̀ jẹ́ ti ẹgbẹ́ fúnra rẹ̀:

ÌnáwóIyeẸni tí ó sanÌpín
Oúnjẹ ẹgbẹ́₦245,000Adébákan náà, ọ̀nà márùn-ún
Takisí láàrin àwọn ibi₦60,000Tọ́lábákan náà, ọ̀nà márùn-ún
Ẹ̀bùn ìdágbére fún ọmọ iṣẹ́₦75,000Ṣadébákan náà, ọ̀nà márùn-ún
Ìpanu àti ohun mímu alẹ́₦30,000Kúnlébákan náà, ọ̀nà márùn-ún

Ìyẹn jẹ́ ₦410,000, nítorí náà ìpín kọ̀ọ̀kan jẹ́ ₦82,000. Adé wà níwájú pẹ̀lú ₦163,000; Tọ́lá wà lẹ́yìn pẹ̀lú ₦22,000; Ṣadé ₦7,000; Kúnlé ₦52,000; Bísí, tí kò tí ì mú káàdì rẹ̀ jáde rí, ₦82,000.

Gbogbo ènìyàn ń san fún Adé: ₦82,000 láti ọ̀dọ̀ Bísí, ₦52,000 láti ọ̀dọ̀ Kúnlé, ₦22,000 láti ọ̀dọ̀ Tọ́lá, ₦7,000 láti ọ̀dọ̀ Ṣadé. Ìfiránṣẹ́ mẹ́rin fún ènìyàn márùn-ún, èyí tí ó jẹ́ èyí tí ó kéré jùlọ tí ó ṣeéṣe nígbà tí ẹnìkan san ọ̀pọ̀ rẹ̀ ṣáájú — ó sì ń gba nǹkan bí ìṣẹ́jú kan nínú takisí lọ sí pápá ọkọ̀ òfuurufú.

Kíyèsí i pé Ṣadé jẹ ₦7,000 bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé ó ná ₦75,000 lórí ẹ̀bùn náà. Ìyẹn ni ìṣírò tí ń ṣiṣẹ́ dáadáa, ó sì tọ́ láti sọ bẹ́ẹ̀ nínú ẹgbẹ́, nítorí pé lórí ìrìnàjò iṣẹ́ ìbéèrè ₦7,000 lè dà bí ìwàkiwà bí kò bá sí ẹni tí ó lè rí ibi tí ó ti wá.

Nígbà tí ẹgbẹ́ kì í ṣe gbogbo ẹgbẹ́ iṣẹ́

Ìyàtọ̀ méjì tí ń dìde nígbà gbogbo.

Àwọn kan ń lọ ní kùtùkùtù. Gba owó lọ́wọ́ àwọn tí ó wà níbẹ̀ fún oúnjẹ tí wọ́n wà níbẹ̀. Ìpàdé kì í ṣe àpò kan: a ń pín ìnáwó láàrin àwọn tí ó jẹ́ apá kan rẹ̀, èyí tí ó jẹ́ ìpinnu lórí ìnáwó kọ̀ọ̀kan dípò lórí ìrìnàjò gbogbo.

Ẹnìkan ń béèrè ẹlòmíràn kò sì ń béèrè. Ọ̀ràn tí ó wọ́pọ̀ tí ó sì ń mú ìtìjú ní ti gidi — ẹgbẹ́ ẹnìkan ń gbé oúnjẹ alẹ́, ti ẹlòmíràn kò gbé. Pín bílì náà bí ìgbàgbogbo kí o sì jẹ́ kí ẹni tí ó lè béèrè gba ìpín tirẹ̀ padà nípasẹ̀ ọ̀nà tirẹ̀. Má jẹ́ kí ó “gba” gbogbo tábìlì lórí káàdì rẹ̀ kí ó sì wá ṣírò ohun tí gbogbo ènìyàn jẹ ẹ́: ìyẹn ń dà àwọn ìwé ìṣírò pọ̀ padà, èyí tí ààlà náà wà láti dènà.

Ibi tí Donget ti wọlé

Ẹgbẹ́ kan fún ìrìnàjò náà, tí a dá sílẹ̀ kí ẹ tó gúnlẹ̀, pẹ̀lú ẹ̀yin márùn-ún nínú rẹ̀. Gbogbo owó àjùmọ̀lò ń wọlé lábẹ́ Fi ìnáwó kún bí ó ṣe ń ṣẹlẹ̀ — Ya rásítì pẹ̀lú AI ń sọ rásítì ilé oúnjẹ di ìnáwó láìjẹ́ kí ẹnikẹ́ni tẹ ọ̀rọ̀, èyí tí ó ṣe pàtàkì nígbà tí àyàfi rẹ̀ jẹ́ títẹ dátà ní ọ̀gànjọ́.

Pín Bákan náà ní àṣà, tàbí lo Àwọn Ohun láti fi àwọn ohun mímu sórí àwọn tí ó mu wọn láìjẹ́ kí ó di ìjíròrò. Nítorí pé gbogbo ènìyàn wà nínú ẹgbẹ́, gbogbo ènìyàn lè rí Ìwọ̀ntúnwọ̀nsì kan náà bí ìrìnàjò náà ṣe ń lọ; kò sí ẹni tí ń dúró láti mọ̀ ní òpin bóyá òun wà lókè tàbí nísàlẹ̀, kò sì sí ẹni tí ó gbọ́dọ̀ gbẹ́kẹ̀lé ìwé ìṣírò ẹnìkan.

Ní òwúrọ̀ ìkẹyìn, San Gbèsè ń mú ìfiránṣẹ́ mẹ́rin tí ó wà lókè jáde dípò ọ̀wọ́ àwọn gbèsè kékeré, Kọ ìfiránṣẹ́ sílẹ̀ sì ń pa ọ̀kọ̀ọ̀kan bí a ṣe ń san án. Kò sí ààlà ojoojúmọ́ lórí ìnáwó, nítorí náà ọjọ́ kejì tí ó wúwo kò dá àkọsílẹ̀ dúró, gbogbo rẹ̀ sì jẹ́ ọ̀fẹ́ — èyí tí ó jẹ́ owó tí ó tọ́ fún ohun tí o ń lò nítorí pé ètò agbanisíṣẹ́ rẹ kò bò ó. Bí èyí bá jẹ́ apá tí ń ṣàtúnṣe nínú iṣẹ́ náà, pínpín ìnáwó ẹgbẹ́ iṣẹ́ ń sọ ẹ̀yà tí ó dúró ti ìṣòro kan náà.

Àwọn ìbéèrè tí a sábà máa ń bi

Báwo ni a ṣe ń pín owó àjùmọ̀lò lórí ìrìnàjò iṣẹ́?

Pa ẹgbẹ́ kan mọ́ fún àwọn owó tí ilé-iṣẹ́ kò san, kọ ọ̀kọ̀ọ̀kan sílẹ̀ lórí ẹni tí ó san, kí o sì san lẹ́ẹ̀kan ní òpin. Ohunkóhun tí ilé-iṣẹ́ bá san padà dúró ní ìta ẹgbẹ́ náà pátápátá.

Ṣé olùdarí yẹ kí ó san sí i ní oúnjẹ ẹgbẹ́?

Ìpinnu ẹgbẹ́ ni ìyẹn, kì í ṣe òfin. Ohun tí ó ṣe pàtàkì ni pé kí a sọ ọ́ kí bílì tó dé, kí ẹnikẹ́ni má bàa ronú ní ìdákẹ́jẹ́ ìdáhùn tí ó yàtọ̀ sí ti ẹni tí ó di káàdì mú.

Kí ni nípa ọmọ iṣẹ́ tí kò mu ohun mímu àkànṣe?

Pín àwọn ohun mímu gẹ́gẹ́ bí ìlà tiwọn dípò kí o dà wọ́n pọ̀ mọ́ ìpín dọ́gba. Ó ná ìnáwó kan sí i ó sì mú orísun ìbínú ìdákẹ́jẹ́ tí ó wọ́pọ̀ jùlọ ní oúnjẹ iṣẹ́ kúrò.

Ta ni ó ń san nígbà tí oníbàárà tàbí àlejò bá dara pọ̀ mọ́ tábìlì?

Pinnu kí ẹ tó pè bóyá ẹgbẹ́ ni yóò gbé ìpín àlejò náà tàbí káàdì ilé-iṣẹ́ ẹnìkan, kí o sì kọ ọ́ sílẹ̀ bẹ́ẹ̀. Ṣíṣàwárí rẹ̀ ní ibi ìsanwó ni ó ń sọ alẹ́ rere di èyí tí ń mú ìtìjú.

Ṣé mo lè pa owó ara mi àti ti ilé-iṣẹ́ mọ́ nínú ohun èlò kan náà?

O lè ṣe é, ó sì jẹ́ èrò búburú. Àkọsílẹ̀ àjùmọ̀lò kan fún pínpín ara ẹni àti ohunkóhun tí agbanisíṣẹ́ rẹ béèrè fún ìyókù ń pa àwọn méjèèjì mọ́ kúrò lọ́wọ́ ara wọn.

Ṣé kí a san kí a tó dé ilé tàbí lẹ́yìn?

Ṣáájú. Sísan nínú takisí lọ sí pápá ọkọ̀ òfuurufú ń gba ìṣẹ́jú méjì nígbà tí gbogbo ènìyàn ṣì rántí ọ̀sẹ̀ náà; ọ̀sẹ̀ méjì lẹ́yìn náà ó di iṣẹ́ tí ẹnìkan gbọ́dọ̀ fi ránṣẹ́.

Ìpari ọ̀rọ̀

Ìwé ìṣírò méjì, ààlà kan, àti ẹgbẹ́ kan fún ìdajì tí ó jẹ́ tiyín. Sọ ẹni tí ń san bí káàdì kọ̀ọ̀kan ṣe ń jáde, pa owó ilé-iṣẹ́ mọ́ pátápátá kúrò nínú rẹ̀, kí o sì san kí ọkọ̀ òfuurufú ilé tó lọ. Ọ̀nà tí ó tọ́ láti pín ìrìnàjò ẹgbẹ́ jẹ́ ìbáwí kan náà láìsí ìlànà ìnáwó.

Gba Donget lọ́fẹ̀ẹ́ kí o sì dé ilé pẹ̀lú ìwé ìṣírò ara ẹni tí ó ti wà ní òdo tẹ́lẹ̀.

Ṣe àbọ̀ọ́wọ́ láàrin ìṣẹ́jú àáyá. Ẹ jẹ́ ọ̀rẹ́ fún ọdún.

Dara pọ̀ mọ́ àwọn ẹgbẹ́ tí wọ́n ti fi ìwé ìṣirò sílẹ̀. Gba Donget lọ́fẹ̀ẹ́.