Indlela ukwenziwa lula kwezikweletu okusebenza ngayo: kungani iqembu lakho likweleta izinkokhelo ezimbalwa kunalokho elikucabangayo
Indlela ukwenziwa lula kwezikweletu okuguqula ngayo inethi yezikweletu kube amabhalansi angempela, kungani abangane abahlanu bekhokha ngokudluliswa okuthathu, nokuthi kungani ungakweleta umuntu ongazange akukhokhele lutho.
Uvula iqembu ngemuva kwempelasonto, ucindezele ukukhokha, bese i-app ikutshela ukuthi ukhokhele uSipho u-R3 000. Awukaze uthenge lutho kuSipho. Wena ukhokhele uphethiloli, uThandi wathenga ukudla, kodwa ngandlela thile isiphakamiso ngukudluliswa okukodwa kumuntu obhukhe indlu. Kuzwakala sengathi i-app ihlele kabusha izikweletu zakho ngemuva kwakho.
Ngandlela thile kunjalo, futhi uma usubona ukuthi kanjani, ngeke uphinde uphikisane ngakho: ukwenza lula izikweletu kushintsha ukuthi ubani okhokhela bani, hhayi ukuthi ubani uphuma noma ungena nemalini.
Izindlela ezimbili zokuchaza impelasonto efanayo
Zimbili izindlela eziqotho zokubhala lokho iqembu elikukwelethayo ngemuva kohambo.
Eyokuqala yizikweletu ngababili: indleko ngayinye yakha isikweletu esincane kusuka kumuntu ngamunye oyabelene nayo iye kulowo okhokhile. Abangane abahlanu babelana ngendlu ekhokhelwe nguSipho, ngakho abane abasele ngamunye ukweleta uSipho ingxenye yesihlanu yayo; uThandi uthenga ukudla, ngakho uSipho nabanye abathathu ngamunye bakweleta uThandi ingxenye yesihlanu yalokho. Ngemuva kwezindleko eziyishumi nambili kunemicibisholo eminingi ehlangana phakathi eqenjini, eminingi ikhomba ezindaweni ezimelene phakathi kwabantu ababili abafanayo — okuyilokho ukulandelela ukuthi ubani okukweleta imali ngesandla okuhlala kuphenduka kuba yikho.
Eyesibili ngamabhalansi angempela: inombolo eyodwa ngomuntu ngamunye — lokho akukhokhele iqembu, ususa isabelo sakhe kukho konke iqembu elikuchithile. Okuhle kusho ukuthi iqembu liyamkweleta; okubi kusho ukuthi ukweleta iqembu.
Kokubili kuqukethe ulwazi olufanayo. Inguqulo yababili ikhumbula umlando; inguqulo yangempela ikhumbula umphumela. Ukukhokha kumayelana nomphumela.
Inombolo eyodwa ebalulekile: eyakho yangempela
Eyakho yangempela yiyona nombolo eyodwa enquma ukuthi imalini ephuma noma engena ephaketheni lakho. Ayinandaba nokuthi ukweleta bani noma ubani okukwelethayo, kuphela isamba. Uma ukweleta uSipho u-R2 400 futhi uSipho ekukweleta u-R800, akekho olindele izinkokhelo ezimbili; ukhokhela uSipho u-R1 600 bese kuphelile. Ukwenza lula izikweletu yilowo muzwa osetshenziswa kulo lonke iqembu kanyekanye kunokuba kubabili. Yingakho ispredishithi sezindleko ezabelwanayo sidinga ikholomu ethi okukhokhiwe nethi isabelo kuphela ngomuntu ngamunye: eyangempela ngumehluko wazo.
Kungani izinombolo zangempela zihlala zihlanganisa kuziro
Yonke irandi ekhokhwe ngumuntu bekuyisabelo sikamuntu othile. Indlu kaSipho ye-R12 000 iyisabelo se-R2 400 kubantu abahlanu ngamunye, kufaka noSipho. Hlanganisa lokho wonke umuntu akukhokhile bese uthola isamba seqembu; hlanganisa izabelo zawo wonke umuntu bese uthola isamba esifanayo. Ngakho izinombolo zangempela, ezinhle nezimbi ndawonye, zihlala zihlanganisa ziye kuziro ncamashi — abaphambili bakweletwa ncamashi lokho abasemuva abakukwelethayo. Imali yokuhlanza iqembu isivele ikhona ngaphakathi kwalo.
Kusuka kwezangempela kuya ekudluliseni
Izinombolo zangempela zihlukanisa iqembu zibe ngabakweletwayo (okuhle, bakweletwa) nabakweletayo (okubi, bayakweleta). Ukudluliswa kususa imali kokweletayo kuye kokweletwayo futhi kunciphise zombili izinombolo ziye kuziro. Indlela ejwayelekile, nawe obungayisungula ephepheni:
- Thatha umuntu okweleta kakhulu nomuntu okweletwa kakhulu.
- Okweletayo ukhokhela okweletwayo elincane phakathi kwalezi zimali ezimbili. Okungenani oyedwa kubo manje useziro futhi uyaphuma.
- Phinda nabaseleyo kuze kube yonke eyangempela iziro.
Ukudluliswa ngakunye kukhipha okungenani umuntu oyedwa, ngakho iqembu labantu n lidinga ukudluliswa n − 1 okuningi kunakho konke, futhi imvamisa okumbalwa kakhulu, ngoba abakweletayo abaningi bavame ukukhokhela okweletwayo oyedwa. Akukho okwabiwa kabusha; ukudluliswa kuyindlela emfushane nje kusuka kwezangempela kuya kuziro.
Isibonelo esixazululiwe: abangane abahlanu, indlu eyodwa
USipho, uThandi, uBongani, uNomsa noThemba bachitha impelasonto ezintabeni ndawonye bahlukanise konke ngokulinganayo.
| Indleko | Okhokhile | Inani | Isabelo somuntu ngamunye |
|---|---|---|---|
| Indlu | Sipho | R12 000 | R2 400 |
| Ukudla | Thandi | R4 000 | R800 |
| Isidlo sangaphandle | Bongani | R3 000 | R600 |
| Uphethiloli | Nomsa | R1 000 | R200 |
| — | Themba | R0 | — |
| Isamba | R20 000 | R4 000 |
Ngababili, indleko ngayinye yakha izikweletu ezine kulowo okhokhile: abantu abane bakweleta uSipho u-R2 400 wendlu, abane bakweleta uThandi u-R800 wokudla, abane bakweleta uBongani u-R600, abane bakweleta uNomsa u-R200. Izikweletu eziyishumi nesithupha. Ngisho nangemuva kokucisha imicibisholo ephikisanayo phakathi kwababili ngamunye, wonke amaphea ayishumi asakweleta okuthile — uThandi ukweleta uSipho u-R1 600, uBongani ukweleta uSipho u-R1 800, uNomsa ukweleta uSipho u-R2 200, uThemba ukweleta uSipho u-R2 400, uBongani ukweleta uThandi u-R200, njalonjalo. Izinkokhelo eziyishumi.
Ezangempela zilula. Isabelo somuntu ngamunye kwi-R20 000 ngu-R4 000:
| Umuntu | Ukhokhile | Isabelo | Eyangempela |
|---|---|---|---|
| Sipho | R12 000 | R4 000 | +R8 000 |
| Thandi | R4 000 | R4 000 | R0 |
| Bongani | R3 000 | R4 000 | −R1 000 |
| Nomsa | R1 000 | R4 000 | −R3 000 |
| Themba | R0 | R4 000 | −R4 000 |
Hlola: 8 000 − 1 000 − 3 000 − 4 000 = 0. Iqembu likweleta uSipho ncamashi lokho uBongani, uNomsa noThemba abakukweleta iqembu.
Ngokwenziwa lula, ukufaniswa kuthatha izinyathelo ezintathu: uThemba (okweleta kakhulu) ukhokhela uSipho (okweletwa kakhulu) u-R4 000; uNomsa ukhokhela uSipho u-R3 000; uBongani ukhokhela uSipho u-R1 000. USipho usenayo i-R8 000 yakhe, yonke eyangempela iseziro, futhi iqembu lihlanzekile. Ukudluliswa okuthathu esikhundleni sokuyishumi.
Bheka uThandi. Ephepheni ukweleta uSipho u-R2 400 wendlu futhi ukweletwa u-R800 ngamunye kwabantu abane ngenxa yokudla. Ukweleta u-R3 200 futhi ukweletwa u-R3 200, ngakho eyakhe yangempela iziro futhi uhlelo lumshiya ngokuphelele. Akakhokhi lutho futhi akatholi lutho, okulungile: akukho akwenzile okushintshe isikhundla sakhe.
Kungani ugcina ukhokhela umuntu ongazange uthenge lutho kuye
Thatha inguqulo encane kunazo zonke yalesi simo. USipho ukhokhela uThandi u-R600; kamuva uThandi akhokhele uBongani u-R600. Ngababili: uThandi ukweleta uSipho, uBongani ukweleta uThandi — izinkokhelo ezimbili, lapho uThandi ethola u-R600 kuBongani anikeze uSipho u-R600. Ezangempela: uSipho +600, uThandi 0, uBongani −600. Ngokwenziwa lula: uBongani ukhokhela uSipho u-R600, kanti uThandi akathintwa.
UBongani uqeda impelasonto ehle nge-R600 kuzo zombili izinguqulo; uSipho uqeda enyuke nge-R600 kuzo zombili. Konke ukwenza lula okukususile yindima kaThandi njengomdlulisi. UBongani “ukweleta uSipho” hhayi ngoba uSipho amthengele okuthile, kodwa ngoba uSipho yilapho imali ayikweleta iqembu kufanele ifike khona. Indlela imfushane; ubulungiswa buyafana.
Okulahlekayo, nendlela yokuphuma
Intengo yokwenza lula ingeyenhlalo, hhayi eyezibalo. Ohambweni olukhulu ungatshelwa ukuthi ukhokhele u-R800 kumngane womngane owakhuluma naye kabili, esikhundleni salowo owakuthengela ithikithi. Abanye abakuthandi lokho, futhi banelungelo.
Uma iqembu lakho likhetha ukukhokhela ncamashi lowo obekhokhile, kwenzeni: bhalani ukubuyiselwa ngakunye ngqo bese amabhalansi efika kuziro noma kunjalo, ngezinyathelo eziningi. Ukwenza lula kuyisiphakamiso mayelana nokudluliswa okumbalwa, hhayi umthetho mayelana nokuthi ubani onesibopho kubani. Kunoma ikuphi, into egcina iqembu lizolile ngukukhokha ngeshejuli kunokukhokha ngomuzwa, ukuze amabhalansi angahlali isikhathi eside aze abe yindaba.
Futhi ngoba konke kusebenza ngezinombolo zangempela, indlela izabelo ezenziwe ngayo ayinandaba: ngokulinganayo, ngokuqondile, ngamaphesenti noma ngokwahlukanisa into nganye konke kuphetha ngeyangempela eyodwa ngomuntu — ngisho nasohambweni lapho ezinye izindleko zabelwana ngazo ingxenye yeqembu kuphela.
Lapho i-Donget ingena khona
Eqenjini le-Donget, ithebhu Amabhalansi ikhombisa ibhalansi yawo wonke umuntu: eyangempela eyodwa ngelungu ngalinye, enhle noma embi, ebuyekezwa njengoba izindleko zengezwa futhi ivumelaniswe nawo wonke umuntu. Cindezela u-Hlanganisa izikweletu bese i-app iphakamisa ukudluliswa okumbalwa okuletha yonke eyangempela kuziro.
Ukubhala inkokhelo kungukudluliswa; ngakunye kususa amabhalansi amabili aye kuziro kuze kube iqembu lihlanzekile. Uma iqembu lakho likhetha ukukhokha ngababili, bhalani lokho kudluliswa — amabhalansi ahlala elungile kunoma ikuphi. Usuka kwenye i-app unebhalansi esavuliwe? Yidlulise njengendleko eyodwa yokuvula bese izinombolo zangempela ziqhubeka lapho zishiye khona.
Imibuzo evame ukubuzwa
Ingabe ukwenza lula izikweletu kushintsha inani engilikwelethayo?
Cha. Kushintsha kuphela ukuthi ukhokhela bani, hhayi ukuthi kangakanani. Eyakho yangempela — lokho okukhokhile ususa isabelo sakho salokho iqembu elikuchithile — iyafana ngaphambili nangemuva, kanjalo neyabo bonke abanye.
Kungani ngikweleta umuntu engingazange ngithenge lutho kuye?
Ngoba isikweletu sakho kumuntu oyedwa nesikweletu sakhe kowesithathu ziyacisha maphakathi. Uma uSipho ekhokhele uThandi u-R600 futhi uThandi ekhokhele uBongani u-R600, uThandi ulingene, ngakho uBongani ukhokhela uSipho ngqo; uBongani wehla nge-R600 futhi uSipho wenyuka nge-R600 kunoma ikuphi.
Ingabe umphumela owenziwe lula uhlala uyinombolo encane kunazo zonke yezinkokhelo?
Umbalwa ngokukodwa kunenani labantu eqenjini okuningi kunakho konke, futhi imvamisa mubalwa kakhulu. Ukuthola inani eliphansi ngokuphelele kuzo zonke izimo kunzima kakhulu, kodwa eqenjini labangane umehluko kuyivelakancane ukuba ngaphezu kwenkokhelo eyodwa.
Singavele sikhokhelane ngqo esikhundleni salokho?
Yebo. Ukwenza lula kuyisiphakamiso, hhayi umthetho. Uma iqembu lakho likhetha ukuthi wonke umuntu akhokhele lowo omkhokhelele, bhalani lezo zinkokhelo; amabhalansi afika kuziro nganoma iyiphi indlela, ngezinyathelo eziningi.
Kuthiwani uma umuntu oyedwa ekhokhele cishe konke?
Khona-ke uhlelo lufishane ngangokunokwenzeka: wonke umuntu osemuva ukhokhela lowo muntu oyedwa, akekho omunye ohambisa imali — isimo sempelasonto yasezintabeni, ukudluliswa okuthathu kwabantu abahlanu, konke kufike kulowo obhukhe indlu.
Kwenzekani uma umuntu engeza indleko emva kokuba sesikhokhile?
Kwakha amabhalansi angempela amasha kusuka kuziro, futhi isiphakamiso sokukhokha esilandelayo sisekelwe kuwo. Izinkokhelo osuzibhalile zihlala zibhaliwe; akukho okudinga ukuhlehliswa.
Umgomo wodaba
Ukwenza lula izikweletu akulona iqhinga. Kulahla umlando wokuthi ubani okhokhele bani, kugcine leyo nombolo eyodwa ngomuntu enquma imali, bese kuthola indlela emfushane kusuka kulezo zinombolo kuya kuziro. Abangane abahlanu abanezikweletu eziyishumi zababili bakhokha ngokudluliswa okuthathu, futhi wonke umuntu uphetha ephambili noma emuva ncamashi njengakuqala.
Landa i-Donget mahhala bese uvumela u-Hlanganisa izikweletu athole ukudluliswa okumbalwa ngesikhathi esizayo iqembu lenu liphuma.