Kusho ukuthini ukuthi “going Dutch”? Amasiko okwahlukanisa ibhili emhlabeni wonke
I-going Dutch isho ukuthi umuntu ngamunye akhokhe isabelo sakhe, hhayi oyedwa akhokhele wonke umuntu. Lapho livela khona namasiko okwahlukanisa ibhili emhlabeni.
Amapuleti asusiwe, ibhili liyafika, kuthi othile athi, “Ake senze i-going Dutch?” Ingxenye yetafula iyavuma. Enye ingxenye ayiqinisekile ukuthi lokho kusho ukukhokha lokho ebukuhlele noma ukuhlukanisa isamba — futhi kokubili kungehluka ngamarandi amaningi ngomuntu.
Igama lilula; isiko elingemuva kwalo alilula. I-going Dutch isho ukuthi umuntu ngamunye akhokha isabelo sakhe — ngokuvamile ukudla nesiphuzo sakhe — esikhundleni sokuthi umuntu oyedwa akhokhele wonke umuntu. Ayifani ngokuphelele nokwahlukanisa ibhili ngokulinganayo, futhi amagama amaningi adluliselwa ngokuthi “going Dutch”, njenge-warikan yaseJapane, empeleni asho izabelo ezilinganayo.
Kusho ukuthini ukuthi “going Dutch”
Ngomusho owodwa: ukwenza i-going Dutch ukukhokha ngokwakho ekuphumeleni okwabelwanayo. Imiqulu yamagama ichaza i-”Dutch treat” ehlobene njengesidlo noma ukuzijabulisa lapho umuntu ngamunye azikhokhela. Empeleni, abakhuluma isiNgisi bayelula: abanye basho “khokha kanye lokho obukudlile”, abanye basho “hlukanisa”, futhi abaningi bayisebenzisela nje ukukhombisa ukuthi akekho ophakela omunye.
Lokho kungaqondakali kungumsuka wezikhathi eziningi ezinzima, ngakho kuhle ukwazi izinketho ezintathu lokho okungasho.
Lapho leli gama livela khona
Indaba yokuvela kwe-going Dutch iningi elike yayizwa yeyekhulu le-17: iNgilandi neRiphabhulikhi yamaDashi bekungabancintisani ezikebheni nasekuhwebeni, futhi isiNgisi sathatha izithuko ezimbalwa ezakhiwe nge-”Dutch” ngaleso sikhathi, njenge-”Dutch reckoning” ne-”Dutch feast” — idili lapho umphathi eqala ukudakwa.
Ubufakazi obunosuku balo mushwana buyakhomba kwenye indawo. I-”Dutch treat” irekhodwe esiNgisini saseMelika cishe kusukela ku-1870, “treat” lapho akekho othokozisiwe, kanti i-”go Dutch” ilandela ngasekuqaleni kwekhulu lama-20. Ngakho lo mushwana waseMelika futhi mncane kakhulu kunokuncintisana, noma uboleke umkhuba omdala wokusebenzisa i-”Dutch” ukusho “hhayi into yangempela”. Eminye imiqulu yamagama isayibhala i-”Dutch treat” njengesinye isikhathi iyaphoxa; “ukwahlukanisa ibhili” kugwema umbuzo wonke.
I-going Dutch, ukwahlukanisa ngokulinganayo, noma umuntu oyedwa akhokhe
Zintathu izindlela ezijwayelekile zokuhlanganisa isidlo esabelwanayo:
- I-going Dutch — umuntu ngamunye ukhokhela ipuleti lakhe nezinsephe zakhe, kanye nesabelo esifanele sanoma yini ehlanganyelwe.
- Ukwahlukanisa ngokulinganayo — isamba sihlukaniswa ngenani labantu, noma ngamunye ehlele ini.
- Umuntu oyedwa ukhokha — njengesipho, noma ngokuqonda ukuthi abanye bazombuyisela.
Ukwahlukanisa ngokulinganayo kuyashesha futhi kunobulungisa lapho ama-oda efana. I-going Dutch inobulungisa kakhulu lapho engafani. Ngemuva kwesigcawu, lezi yizindlela ezimbili kuphela ku-izindlela eziyisihlanu zokwahlukanisa indleko, kanti ukwahlukanisa ibhili lendawo yokudlela lapho kungesibo bonke abadle okufanayo kuhlanganisa ezixubile.
Isibonelo esibaliwe: abantu abathathu, izimpendulo ezimbili
UThandi, uBongani noZanele badla isidlo sakusihlwa. Ukudla kukaThandi okuyinhloko nesiphuzo kungu-R440, okukaBongani ngu-R700 kanti okukaZanele ngu-R420, futhi babelana ngesidlo sokuqala esingu-R240. Ibhili lingu-R1 800.
| Ama-oda abo | + ingxenye yesithathu yesidlo sokuqala | I-going Dutch | Ukwahlukanisa ngokulinganayo | Umehluko | |
|---|---|---|---|---|---|
| UThandi | R440 | R80 | R520 | R600 | ukhokha u-R80 ngaphezulu ngokulinganayo |
| UBongani | R700 | R80 | R780 | R600 | ukhokha u-R180 ngaphansi ngokulinganayo |
| UZanele | R420 | R80 | R500 | R600 | ukhokha u-R100 ngaphezulu ngokulinganayo |
| Isamba | R1 560 | R240 | R1 800 | R1 800 |
Zombili izindlela zibuthela u-R1 800. Ukwahlukanisa ngokulinganayo kuhambisa u-R180 usuka kuThandi noZanele uye kuBongani — akubalulekile ngesidlo esisodwa, kodwa kuyabonakala ngonyaka wazo. Uma uBongani ethe uzokhokha lonke u-R1 800 njengesipho, akekho oyoleta lutho; uma ethe ukhokhe ukuze izinto ziqhubeke, i-going Dutch isho ukuthi uThandi umthumela u-R520 noZanele u-R500. Uma ibhili linesevisi noma intela, kukhula ngokwe-oda ngalinye — ukwahlukanisa intela nethiphu ngokulinganayo kukhombisa ukuthi kanjani.
Amasiko okwahlukanisa ibhili emhlabeni wonke
ENingizimu Afrika. Ngokuvamile abangane ababuthene endaweni yokudlela bakhetha phakathi kokukhokha ngamunye owakhe noma ukuhlukanisa isamba, futhi abaningi bakhuluma ngokuthi “sizokhokha ngamunye” noma “ake sihlukanise ibhili”. Igama elilodwa lesiZulu elifana nje ne-”going Dutch” alikho; lokhu kuchazwa ngomusho. Kukhona nesiko elidala lokubutha imali eqenjini, elifana ne-stokvel ne-umgalelo, lapho wonke umuntu ephonsa okuthile khona ukuze kukhokhelwe ukuhlangana, okuhlobene nokuxoxwa ngakho ngezansi ngokwe-qatta. Uma umnikazi wekhaya emema abahlezi, umlungiseleli ngokuvamile uyaphakela; ukwahlukanisa kuvela kakhulu emcimbini wabangane abalinganayo.
EJapane. Phakathi kwabangane, i-warikan (割り勘) — ukuhlukanisa ibhili ngokulinganayo phakathi kwalabo abakhokhayo — ivamile. Ebhizinisini noma ezimweni ezisemthethweni kakhulu, umuntu omkhulu noma umlungiseleli ngokuvamile uyakhokha.
ENingizimu Korea. I-Deochipei (더치페이) igama laseKorea elakhiwe emagameni esiNgisi athi “Dutch” no-”pay”, elisho ukuthi umuntu ngamunye ukhokha owakhe noma izindleko ziyabiwa. I-Enppang (엔빵), evela ku-”n” njengakuma-n izindlela, isho ukuthi wonke umuntu unikela ngengxenye elinganayo.
E-Italy. I-Pagare alla romana, “ukukhokha ngendlela yaseRoma”, ngokuvamile isho ukuhlukanisa isamba ngokulinganayo phakathi kwabo bonke abahleli etafuleni.
ESpain. I-Pagar a escote isho ukuthi umuntu ngamunye ukhokha ingxenye yakhe yendleko ehlanganyelwe.
E-Iran. Ingxenye yomuntu ngamunye yendleko yeqembu iyi-dong yakhe (دنگ); imiqulu yamagama irekhoda incazelo yesabelo ngaphansi kwe-dāng (دانگ), igama elisho ngempela ingxenye yesithupha. Ukuphakamisa ukuthi wonke umuntu akhokhe isabelo sakhe kuthiwa dongi hesab konim (دنگی حساب کنیم), “ake sihlukanise”.
ETurkey. I-Alman usulü, “indlela yaseJalimane”, isho ukukhokha ngokwehlukana.
ESaudi Arabia. Abangane abahlangana njalo bavame ukubuthela i-qatta (القطة) — imali ebuthwa kubo bonke abakhona ukuze kukhokhelwe izindleko zokuhlangana, njengesikhwama esabelwanayo.
EJalimane. “Zusammen oder getrennt?” — ndawonye noma ngokwehlukana? — umbuzo ojwayelekile ekugcineni kwesidlo endaweni yokudlela, futhi ukukhokha ngokwehlukana kuvamile.
ENetherlands. Kuvamile ukuthi umuntu oyedwa akhokhe bese ethumela abanye isicelo sokukhokha nge-app efana ne-Tikkie, noma wonke umuntu akhokhe isabelo sakhe.
E-United States. Phakathi kwabangane, ukwahlukanisa ngokulinganayo kuvamile lapho ama-oda ebiza cishe okufanayo; lapho umuntu oyedwa ekhokha, abanye bavame ukumbuyisela nge-app yokukhokha.
Ingabe kuyabukeka kabi ukwahlukanisa ibhili?
Ngokuvamile hhayi. Phakathi kwabangane nozakwabo abalinganayo ezingeni, ukwahlukanisa kuyisimiso ezindaweni eziningi, futhi ukuphikelela ekukhokheni kungenza abanye bazizwe benesikweletu. Kuba nzima ezimweni ezintathu: lapho othile ememe abanye ngokusobala (“ake nginiphuzise”), lapho isidlo sigubha umuntu oyedwa — bheka ubani okhokhayo esidlweni sosuku lokuzalwa — nalapho isiko lilindele ukuthi umuntu omkhulu noma umlungiseleli akhokhe. Izithandani nazo zinguqulo yazo yombuzo, izithandani kufanele zihlukanise amabhili ngo-50/50 uyaluphendula.
Ungawuphakamisa kanjani ngokuhloniphekile
Yisho ngaphambi kokuba noma ubani ahlele, hhayi lapho ibhili lifika: “Ake sikhokhe ngamunye owakhe?” noma “Ake sihlukanise ngokulinganayo?” Ukuqamba indlela kusenesikhathi kuvumela ofuna ukonga ukuthi ahlele ngokufanele ngaphandle kokuchaza isizathu. Uma umuntu oyedwa ehlela okuningi kakhulu, phakamisa i-going Dutch kunokulinda ukucelwa. Futhi uma othile ekhokhela wonke umuntu ukuze izinto ziqhubeke, hlanganisani ngosuku olufanayo; ukuhlanganisa izikweletu ngaphandle kwamahloni kunemikhuba esizayo.
Lapho i-Donget ingena khona
I-Donget iphatha zozintathu izindlela ebhilini elilodwa. I-Kukhokhwe ngu irekhoda ukuthi ubani okhokhile. Ekwahlukaniseni ngokulinganayo, khetha i-Okulinganayo. Ukwenza i-going Dutch, khetha i-Inani bese ufaka isamba somuntu ngamunye, noma chofoza i-Skena irisidi bese uvumela umuntu ngamunye a-Biza isabelo sezitsha abezidlile; ozibizile ukhokha kuphela lokho akubizile, futhi noma yini engabizwanga yahlukaniswa ngokulinganayo phakathi kwalabo abangabizanga lutho — noma phakathi kwabo bonke, uma wonke umuntu ebize okuthile. Uma iqembu lidla ngaphandle njalo, i-Hlanganisa izikweletu ihlanganisa amabhalansi abe ukudluliswa okumbalwa kakhulu, futhi i-Kukhokhiwe iphawula ngalinye njengelenziwe. I-Donget ayidluliseli mali — ukudluliswa uqobo kwenzeka ngendlela enivame ukukhokhelana ngayo.
Imibuzo evame ukubuzwa
Kusho ukuthini ukuthi going Dutch?
Umuntu ngamunye ukhokha isabelo sakhe sokudla, sesiphuzo noma sokuphumela esikhundleni sokuthi umuntu oyedwa akhokhele wonke umuntu. Ngokuvamile isho ukukhokha lokho obukuhlelile, nakuba abanye bayisebenzisa ngokukhululekile kunoma yikuphi ukwahlukanisa.
Livela kuphi igama elithi “going Dutch”?
Likhule kusuka ku-“Dutch treat”, okurekhodwe esiNgisini saseMelika cishe kusukela ku-1870. Livame ukuhlanganiswa nokuncintisana kwekhulu le-17 phakathi kweNgilandi neNetherlands, kodwa ubufakazi obunosuku balo mushwana buvela eMelika futhi bukamuva kakhulu.
Ingabe i-going Dutch ifana nokwahlukanisa ibhili ngokulinganayo?
Hhayi ngokuphelele. I-going Dutch isho ukukhokha isabelo sakho; ukwahlukanisa ngokulinganayo kuhlukanisa isamba ngenani labantu. Ziyafana kuphela uma wonke umuntu ehlele cishe okufanayo.
Ingabe kuyabukeka kabi ukwahlukanisa ibhili?
Ngokuvamile hhayi phakathi kwabangane nozakwabo abalinganayo ezingeni. Kungabukeka kunzima lapho othile ememe abanye, emcimbini womuntu oyedwa, noma lapho kulindeleke ukuthi umuntu omkhulu noma umlungiseleli akhokhe.
Kwahlukaniswa kanjani ibhili eJapane?
Phakathi kwabangane, i-warikan (割り勘) — ukuhlukanisa ibhili ngokulinganayo phakathi kwalabo abakhokhayo — ivamile. Ebhizinisini noma ezimweni ezisemthethweni umuntu omkhulu noma umlungiseleli ngokuvamile uyakhokha.
Ingabe i-“going Dutch” iyaphoxa?
Akuvamile ukuthi ihloke, kodwa eminye imiqulu yamagama ibhala i-“Dutch treat” njengesinye isikhathi iyaphoxa. “Ukwahlukanisa ibhili” noma “ukukhokha ngokwehlukana” kusho into efanayo.
Isiphetho
I-going Dutch isho ukukhokha ngokwakho, futhi iyindlela eyodwa kuphela phakathi kweziningi etafula elikhokha ngazo emhlabeni wonke — kusuka ku-warikan elinganayo eTokyo kuya ku-qatta phakathi kwabangane eRiyadh. Noma yisiphi isiko, ingxenye ebucayi iyafana: ukungazi ukuthi yiyiphi indlela esebenzayo. Iqambe ngaphambi kokuhlela, futhi ibhili liba yizibalo nje.
Landa i-Donget mahhala bese wahlukanisa isidlo sakusihlwa esilandelayo ngendlela yakho — ngokulinganayo, ngezitsha, noma umuntu oyedwa akhokhe abanye bahlanganise kamuva.